Automatische (zelf-)associaties bij depressie en angst onderzocht 
Datum: 2010-06-29, 825 keer gelezen

(NESDA) -
Mensen verschillen in hoe zij reageren in situaties. Sommige mensen krijgen zelfs al bij een kleine teleurstelling of tegenslag allerlei negatieve gedachten over zichzelf, zoals “ik ben een waardeloos persoon”, of “ik ben een gespannen persoon”. Andere mensen stappen makkelijk over zoiets heen en blijven positief denken over zichzelf.


Volgens sommige theorieen speelt de manier waarop mensen over zichzelf denken een belangrijke rol bij het ontstaan en voortduren van psychische klachten, zoals depressie en angst. Het is hierbij belangrijk een onderscheid te maken tussen meer automatische, spontane gedachten en meer weloverwogen gedachten die mensen over zichzelf kunnen hebben. In lastige, stressvolle tijden is het moeilijk automatische gedachten te corrigeren. Meer in het algemeen wordt aangenomen dat in het drukke dagelijkse leven het meeste van ons gedrag wordt gestuurd door dit soort “onbewuste” automatische associaties. Ongunstige automatische gedachten over het zelf zouden daarom wel eens een belangrijke rol kunnen spelen bij het ontstaan en voortduren van angst en/of depressie.


Binnen NESDA is een eerste stap gezet om te onderzoeken of automatische zelf-associaties inderdaad een rol spelen bij dit soort klachten. Dit onderzoek heeft gekeken of juist mensen met depressie sterkere automatische zelf-depressie associaties hebben en mensen met angstklachten sterkere automatische zelf-angst associaties. Om die automatische associaties te meten hebben de deelnemers een computertaak uitgevoerd waarbij ze zo snel mogelijk bepaalde woorden moesten sorteren.


De conclusie is dat automatische zelf-associaties inderdaad  verschillen tussen patiënten en mensen zonder psychische klachten. Verder bleek dat de mensen die hersteld waren van eerdere angstige of depressieve klachten weliswaar nog steeds wat sterkere automatische zelf-associaties hadden dan de controlegroep, maar minder sterk dan mensen met huidige klachten.


Mogelijk maken die nog steeds versterkte negatieve associaties deze mensen kwetsbaarder voor het terugkeren van de klachten. Dat is iets wat we in het vervolg van NESDA gaan onderzoeken. Dit onderzoek laat voor het eerst zien dat angstige en depressieve mensen zich inderdaad kenmerken door klacht-specifieke automatische zelf-associaties. Momenteel verzamelen we gegevens over het beloop van de klachten om te kunnen toetsen of automatische zelf-associaties inderdaad de veronderstelde rol spelen bij het voortduren en terugkeren van depressie en/of angstklachten.


Lees de hele samenvatting van dit artikel van Klaske Glashouwer.

Categorie: Depressie, Angst
Tags: zelf-associaties, negatieve gedachten, nesda